Opis
Stojąc w łazience przed lustrem, napisałem na nim:
„Kim jestem?”
Mój syn dopisał poniżej:
„Ja jestem ja!”
Mojżesz spotkał Jahwe i zapytał Go:
„Kto Ty jesteś?”
Jahwe odpowiedział:
„Jestem, który jestem” (Ex 3,14)
Poruszająca opowieść o poszukiwaniu siebie w cieniu traumy i bolesnych wspomnień, które odciskają piętno na naszej świadomości. Autor dzieli się osobistymi przeżyciami oraz historiami trzech pacjentów, z którymi pracował nad poznaniem źródła ich niepowodzeń. Wnikliwe spojrzenie na psychologiczne mechanizmy, które tworzą tożsamość, pomaga odnaleźć drogę do uzdrowienia, samopoznania i akceptacji. Dla wszystkich, którzy noszą w sobie ciężar z dziecięcych lat i chcą pójść nową drogą bez strachu czy niepokoju.
Kazimierz Kairos-Szarkowicz – ur. 1952 w Kętrzynie w rodzinie wypędzonych z Kresów Wschodnich. Po ukończeniu seminarium oraz studiów na KUL i Akademii Katolickiej w Warszawie współpracował z Polskim Towarzystwem Psychologicznym. Był pierwszym po wojnie kapelanem Szpitala Psychiatrycznego w Olsztynie. Od 40 lat mieszka w Niemczech, gdzie rozwinął kwalifikacje i pracował jako psychoterapeuta indywidualny oraz grupowy.
Spis treści
- Trauma
- Polskie Kresy Wschodnie, 1941 rok
- Ziemie Odzyskane i repatrianci
- Pielgrzymka do masowego grobu
- Obywatel Żyd
- Olaf z Berlina
- Bruno
- Arnold
- Tożsamość
Wstęp
Wpływ nieuświadomionych traum dziecięcych na dorosłe życie
Wprowadzenie
Badania wykazują, że ponad połowa populacji zmaga się z traumą, która w znaczący sposób kształtuje jej codzienność. Szczególnie destrukcyjny wpływ mają doświadczenia z okresu dzieciństwa, określane jako trauma rozwojowa. Stanowi ona nie tylko przeszkodę w harmonijnym dorastaniu, ale także leży u podstaw wielu zaburzeń osobowości w dorosłym życiu.
Mechanizmy oddziaływania traumy
Wiele osób czuje, że ich życie nie toczy się zgodnie z oczekiwaniami. Mimo starań i kreatywnego działania nieuświadomione traumy wyznaczają niewidzialne granice ich rozwoju. Kiedy rzeczywistość rozmija się z wyobrażeniami, często pojawia się frustracja, prowadząca do autodestrukcyjnych zachowań lub rezygnacji z podejmowania dalszego wysiłku w dążeniu do zaplanowanych celów.
Ukryte piętno przeszłości
Nieuświadomione traumy pozostają aktywnymi „żywiołami” w psychice. Są częstą przyczyną zaburzeń psychicznych — lękowych, dysocjacyjnych — oraz dysfunkcji w relacjach społecznych, takich jak przemoc, wycofanie emocjonalne czy trudności w budowaniu więzi. Ich wpływ często ujawnia się dopiero po latach, na przykład w postaci powielania szkodliwych wzorców rodzinnych.
Wyzwania badawcze i terapeutyczne
Związek między traumą dziecięcą a późniejszymi zaburzeniami jest trudny do udokumentowania ze względu na ich złożony i długoterminowy charakter. Wymaga to interdyscyplinarnych badań oraz analizy przypadków klinicznych. Mimo trudności zrozumienie mechanizmów traumy pozostaje kluczowe dla opracowania skutecznych metod terapii.
Literatura jako narzędzie zrozumienia
Losy bohaterów przedstawione w tej książce pokazują, w jaki sposób głęboko nieuświadomione traumy mogą kształtować ludzkie wybory. Udowadniają też, że nawet najbardziej zniszczona „kartka życia” może zostać wyprostowana. Proces przepracowania traumy bywa trudny, ale otwiera drogę do odkrycia, że życie — mimo ran z przeszłości — może wciąż być piękne.
Podsumowanie
Trauma najsilniej oddziałuje na życie jednostki wówczas, gdy pozostaje niewypowiedziana i niezrozumiana. Uświadomienie jej istnienia oraz podjęcie pracy nad jej przezwyciężeniem pozwala przekształcić destrukcyjne doświadczenia w źródło odporności psychicznej i siły. Życie z traumą przypomina pognieciony papier — można go wygładzić, a na czystej powierzchni napisać nową historię.
Trauma: kiedy przeszłość staje się wewnętrznym krajobrazem
To, co najgorsze, już dawno się skończyło, ale to, co trwa, jest też nie do zniesienia…
Definicja i natura traumy
Cień wydarzeń — trauma to echo bolesnych doświadczeń, które trwale wpisują się w psychikę.
Niemy krzyk — przejawia się jako niewypowiedziane cierpienie, istniejące poza czasem.
Trauma nie jest czynnikiem zewnętrznym, lecz wewnętrzną reakcją na trudne doświadczenia. Powstaje wskutek sytuacji, w których człowiek traci kontrolę nad tym, co go dotyka.
Przyczyna a skutek: paradoks traumy
W codziennym życiu szukamy przyczyn problemów, by móc je kontrolować. Jednak trauma wymyka się tej logice:
- Przyczyna traumy działa tylko w momencie trwania zdarzenia.
- Skutek traumy nie jest ograniczony do czasu zdarzenia — trwa długo po nim.
Kiedy wydarzenie powodujące traumę dobiega końca, jego przyczyna staje się częścią historii, ale skutki zaczynają „żyć własnym życiem”. Trauma nie jest tożsama z samym doświadczeniem — diagnozuje się ją dopiero wtedy, gdy pierwotne zdarzenie ustępuje, a jego konsekwencje utrwalają się jako niezależny wzorzec psychiczny.
Dlaczego przeszłość wciąż boli
Trauma nie podlega zasadzie „przyczyna–skutek”. Nie da się jej usunąć przez zlikwidowanie przyczyny, bo działa jak samowystarczalny mechanizm. Doświadczenie traumy przejawia się poprzez emocje, zachowania lub reakcje fizjologiczne, które wydają się nieadekwatne do sytuacji.
Przykład: prośba o opowiedzenie historii traumy może być „posypywaniem rany solą” — nie leczy, ale może nasilić ból, jeśli nie towarzyszy jej bezpieczne wsparcie terapeutyczne.
Terapia: nie usunąć, ale oswoić
Traumy — podobnie jak historii — nie da się wymazać. Można jednak:
- Zrozumieć ich mechanizmy — poprzez psychoedukację.
- Zmienić relację z przeszłością — np. w terapii EMDR lub terapii schematów, które pozwalają przepisać wewnętrzną narrację.
- Budować odporność psychiczną (resilience) — uczyć się życia z traumą bez pozwalania, by dominowała nad teraźniejszością.
Podsumowanie
Trauma jest jak rzeka, która — raz wyżłobiona w psychice — płynie własnym korytem. Nie zatrzymamy jej nurtu, ale możemy nauczyć się żeglować po jej wodach. Kluczem nie jest walka z przeszłością, lecz tworzenie nowych znaczeń tam, gdzie ból wydawał się nieunikniony.
Zapraszamy na nasz kanał na YouTube.
Tylko zalogowani klienci, którzy kupili ten produkt mogą napisać opinię.
Wydawnictwo Sorus,
DM Sorus sp. z o.o.,
Bóżnicza 15/6,
60-643 Poznań,
Poland,
sorus@sorus.pl,
tel. +48 61 653 01 43
Danuta Krzemieńska –
„Trauma. Bastruk” („Trauma bastruk” według wydawnictwa) to książka niezwykła, którą trzeba przeczytać więcej niż raz, a może nawet wielokrotnie? Nie dajmy się zwieść niewielkim rozmiarom tej książeczki, bo każde zdanie znaczy tu bardzo wiele i zapada w pamięć.
Tytułowy „bastruk” (częściej znany jako „bajstruk” czy po prostu bękart) to jeden z pacjentów Autora, owoc gwałtu sowieckiego żołdaka, ale w głębszym sensie również on sam i wielu innych, o których opowiada, nigdzie niebędących u siebie i wciąż poszukujących własnej tożsamości, tego, co nie jest przekazem krwi, lecz świadomego wyboru, nieraz za cenę odcięcia się od przeszłości. Rodzina Kazimierza Kairosa-Szarkowicza w powojennej Polsce jest postrzegana jako „ci obcy”, szepczący po kątach po białorusku, a on sam już będąc tutaj wędruje z ojcem na Białoruś śladami „przybranego brata”, zamordowanego żydowskiego chłopca. Deklaruje żydowskość podobnie, jak kiedyś w więzieniu uczynił to Jacek Kuroń, w geście solidarności wobec ludzi poniżanych, prześladowanych i unicestwianych, stając się głosem tych, którzy sami przemówić nie mogą. Zarazem dowodzi, że o ile o traumie nie da się zapomnieć, to jednak można w końcu z nią żyć, jej przepracowanie jest trudne i czasochłonne, ale wykonalne. „Trauma jest jak rzeka, która – raz wyżłobiona w psychice – płynie własnym korytem. Nie zatrzymamy jej nurtu, ale możemy nauczyć się żeglować po jej wodach.” Tego właśnie uczy nas Autor.