Zaczęło się od pomysłu na trasę rowerową. Skończyło na książce, którą trzeba było pisać od nowa, a po latach także uzupełnić. O kulisach pracy nad „Polską Kazimierza Nowaka” opowiada Jacek Y. Łuczak.
Jak powstawała książka o Kazimierzu Nowaku
Nie każda książka powstaje z jasno określonego planu. W tym przypadku wszystko zaczęło się od przewodnika rowerowego po Poznaniu, który Jacek Y. Łuczak co roku przygotowywał w nowej odsłonie, szukając sposobu, by nadać mu świeżość i nowy kontekst.
Jednym z takich pomysłów było wyznaczenie trasy śladami Kazimierza Nowaka. Początkowo miał to być tylko jeden z elementów przewodnika, ale temat szybko zaczął się rozrastać. Rozmowa z wydawnictwem doprowadziła do decyzji, by zamiast krótkiego fragmentu powstała osobna książka.
Tak narodziła się „Polska Kazimierza Nowaka”. To publikacja, która nie skupia się wyłącznie na samej wyprawie do Afryki w okresie międzywojennym, ale pokazuje jej bohatera znacznie szerzej. Poznajemy nie tylko podróżnika, lecz także człowieka funkcjonującego w realiach swoich czasów, mierzącego się z codziennością, problemami finansowymi i konsekwencjami wielkiego kryzysu.
Ta zmiana perspektywy okazuje się kluczowa. Kazimierz Nowak przestaje być jedynie symbolem niezwykłej podróży, a zaczyna być kimś bliższym i bardziej zrozumiałym. Jego decyzje nabierają sensu dopiero wtedy, gdy zobaczymy, w jakich warunkach przyszło mu żyć.
Proces pisania nie przebiegał jednak w sposób uporządkowany. Książkę trzeba było napisać od nowa. Najpierw zmieniła się koncepcja narracji i struktura tekstu. Później pojawiły się nowe materiały, w tym pamiętnik Kazimierza Nowaka przekazany przez rodzinę. To odkrycie całkowicie zmieniło sposób opowiedzenia tej historii i wymusiło kolejną, gruntowną pracę nad tekstem.
Ostatecznie prace nad książką trwały dwa lata i były ciągłym procesem odkrywania zarówno nowych faktów, jak i właściwego sposobu ich przedstawienia.
Drugie wydanie
Od pierwszego wydania minęło kilkanaście lat i ten czas wyraźnie wpłynął na sposób, w jaki dziś patrzymy na postać Kazimierza Nowaka. Jego historia zyskała na znaczeniu, pojawiły się nowe publikacje, inicjatywy i miejsca związane z jego pamięcią, a także kolejne opracowania i interpretacje jego podróży.
Zmieniła się również rzeczywistość opisywana w książce. Część instytucji już nie istnieje, inne zmieniły swoją formę lub lokalizację, a na mapie pojawiły się nowe miejsca związane z Nowakiem.
Dlatego drugie wydanie nie jest prostym wznowieniem, lecz aktualizacją, która porządkuje te zmiany i pozwala spojrzeć na tę historię z dzisiejszej perspektywy.
Jednocześnie książka zachowuje swój podstawowy sens. Nadal pokazuje Polskę międzywojenną widzianą oczami Kazimierza Nowaka i pozwala lepiej zrozumieć wartości, które kierowały jego życiem i decyzjami.
